۱۳۹۵/۰۴/۲۴| تعداد بازدید: ۱۱۹
موارد و مقدار مصرف تأمین کالری و مایعات در بیمارانی که قادر به تأمین آنها از طریق دهان نیستند

Dextrose (D- Glucose )

 
دکستروز
موارد و مقدار مصرف:
موارد و مقدار مصرف
تأمین کالری و مایعات در بیمارانی که قادر به تأمین آنها از طریق دهان نیستند و یا از این طریق محدودیت دارند.
بزرگسالان و کودکان: مقدار مصرف براساس نیاز بدن تعیین می شود. محلولهای 5/2 ، 5 و 10 درصد به صورت انفوزیون وریدی محیطی و محلول 20 درصد برا ی تأمین احتیاجات حداقل مایعات از طریق انفوزیون وریدی مرکز ی مصرف می شود. محلول 50 درصد برای درمان افت قند خون ناشی از انسولین به کار می رود. محلولهای 70-40 درصد به صورت مخلوط با سایر مایعات، معمولاً با محلول های اسیدآمینه مصرف می شوند، زیرا تغذیه تام وریدی (TPN) باید از طریق ورید مرکزی صورت گیرد. افزودن الکترولیتها (از جمله کلرورسدیم) به محلولهای دکستروز ، به وضعیت آب و الکترولیت بدن بیمار بستگی دارد.
موارد منع مصرف و احتیاط:
موارد منع مصرف و احتیاط
موارد منع مصرف: اغمای دیابتی همراه با غلظت های بسیار زیاد گلوکز خون، خونریزی داخل جمجمه ای یا داخل ستون مهرهای (محلول های غلیظ دکستروز)، جنون حاد الکلی، از دست رفتن آب بدن همراه با سندرم سوء جذب گلوکز - گالاکتوز ، در بیمارانی که آلرژ ی شناخته شده به ازت دارند(محلول های هیپرتونیک دکستروز).
موارد احتیاط:
الف) دیابت یا عدم تحمل کربوهیدراتها.
ب) تجویز وریدی دکستروز ممکن است موجب افزایش بار مایع یا مواد محلول شده و به بروز حالات احتقانی همراه با ادم ریوی یا محیطی منجر شود ، که خطر آن با غلظت الکترولیتهای مصرف شده نسبت مستقیم دارد.
پ) تزریق وریدی دکستروز ممکن است موجب کمی منیزیم، پتاسیم و فسفات خون شود.
ت) تزریق سریع محلولهای هیپرتونیک دکستروز ممکن است به زیادی قند خون و سندرم ها یپراسمولار منجر شود.
 
تداخل دارویی:
تداخل دارویی
به هنگام مصرف دکستروز، بخصوص محلولهای حاوی یون سدیم، در بیمارانی که تحت درمان با کورت یکواستروئیدها یا کورتیکوتروپین می باشند، باید احتیاط کرد.
مصرف دکستروز ممکن است به کمبود ویتامین B6 منجر شود.
مواد افزودنی با ید در شرایط استریل و به طور کامل با دکستروز مخلوط شود و از نگهداری این محلول باید خودداری گردد.
از تزریق همزمان دکستروز با خون از طریق یک دستگاه انفوزیون باید خودداری شود ، زیرا امکان آگلوتیناسیون کاذب گلبولهای قرمز خون وجود دارد.
مکانیسم اثر:
مکانیسم اثر
اثر متابولیک: دکستروز به سرعت متابولیزه شده و منبع کالری و مایعات در بیمارانی است که قادر به مصرف کافی آنها از طریق دهان نیستند. دکستروز در همان حال که غلظت گلوکز خون را افزایش می دهد، ممکن است سبب کاهش از دست رفتن نیتروژن و پروتئین بدن، پیشبرد ذخیره گلیکوژن و در صورت مصرف مقادیر کافی، سبب کاهش یا جلوگیری از کتوز شود. همچنین، دکستروز موجب دیورز می شود.
محلول تزریقی دکستروز در روند اکسیده شدن به دی اکسیدکربن و آب تبدیل می شود. محلول پنج درصد آن ایزوتونیک بوده و از طریق محیطی مصرف می شود. محلولهای غلیظ دکستروز کالری زیاد با حجم کم آب تأمین می کنند، و در صورت تجویز از طریق انفوزیون محیطی، تحریک کننده هستند. محلولهای غلیظ (بیش از 5/12 درصد) باید فقط از طریق کاتترهای ورید مرکزی تجویز شوند.
فارماکوکینتیک:
فارماکوکینتیک
جذب: بعد از مصرف خوراکی دکستروز ( یک مونوساکارید) به سرعت از روده کوچک و عمدتاً از طریق یک مکانیسم فعال جذب می شود. در بیماران مبتلا به کمی قند خون ، غلظت گلوکز خون طی 20-10 دقیقه بعد از مصرف خوراکی افزایش می یابد. حداکثر غلظت خونی آن ممکن است طی 40 دقیقه بعد از مصرف خوراکی حاصل شود.
پخش: محلولهای دکستروز به عنوان یک منبع کالری و آب برا ی هیدراسیون، حجم پلاسما را افزایش می دهند.
متابولیسم: به دی اکسیدکربن و آب متابولیزه می شود.
دفع: در بعضی از بیماران، ممکن است موجب دیورز شود.
اشکال دارویی:
اشکال دارویی:
Solution: Dextrose anhydrous or monohydrate Eq. to 5 g Dextrose/ 100 ml
Injection, Solution: Dextrose anhydrous or monohydrate Eq. to 5 g Dextrose/100 ml ,Dextrose anhydrous or monohydrate Eq. to 10 g Dextrose/100 ml, Dextrose anhydrous or monohydrate Eq. to 20 g Dextrose/100 ml
Injection, solution: Dextrose 5% + EHTHANOL 5%
Injection, Solution, Concentrate: Dextrose anhydrous or monohydrate Eq. to 50 g Dextrose/100 ml_ In 1000 ml Container, Dextrose anhydrous or monohydrate Eq. to 50 g Dextrose/100 ml_ In 2000 ml Container
اطلاعات دیگر:
طبقه‌بندی فارماکولوژیک: کربوهیدرات.
طبقه‌بندی درمانی: تأمین کننده نیاز غذایی.
طبقه‌بندی مصرف در بارداری: رده C
ملاحظات اختصاصی
1- با استفاده از بزرگترین ورید محیطی در دسترس و یک سوزن یا کاتتر، حداکثر انفوزیون دکستروز باید با سرعت g/kg 5/0 در ساعت باشد.
2- تزریق سریع دکستروز ممکن است سبب زیادی قند خون ، سندرم هیپراسمولار یا گلوکزوری شود.
3- محلولهای غلیظ دکستروز باید به آهستگی انفوزیون شوند. انفوزیون سریع می تواند سبب زیادی قند خون و جابه جایی مایعات گردد.
4- محلولهای هیپرتونیک به احتمال زیاد بیش از محلولهای ایزوتونیک یا هیپوتونیک موجب تحریک می شوند. این محلولها باید در داخل وریدهای بزرگتر مرکزی تزریق شوند.
5- برای جلوگیری از تحریک، ورآمدن بافت، نکروز و فلبیت، محل تزریق باید طی روز به دفعات کنترل شود.
6- میزان مصرف مایعات و دفع آنها و وزن بیمار بخصوص در بیماران مبتلا به اختلال کار کلیه باید به دقت پیگیری شوند.
7- طی درمان طولانی مدت با این دارو، غلظت سرمی گلوکز پیگیری شود.
8- علائم حیاتی بیمار از نظر بروز تغییرات مهم کنترل گردد.
9- با مصرف این دارو، ممکن است انسولین تولیدشده پانکراس تخلیه و ترشح آن شروع شود. برای جلوگیری از عوارض جانبی ناشی از تولید انسولین، ممکن است اضافه کردن انسولین به محلول انفوزیون لازم باشد.
10- طی درمان طولانی مدت ، عدم تعادل مایعات یا تغییرات غلظت الکترولیتها و تعادل اسید - باز از لحاظ بالینی با انجام دوره ای آزمون ‌های آزمایشگاهی بررسی گردد. ممکن است مصرف مکمل الکترولیتی ضروری باشد.
11- مصرف بیش از حد محلولهای فاقد پتاسیم ممکن است موجب کمی پتاسیم خون شود. در بیماران ناشتا که عملکرد کلیوی آنها سالم است ، باید به محلولهای دکستروز پتاسیم اضافه کرد. در بیمارانی که دیژیتال مصرف می کنند، باید احتیاطات لازم به عمل آید.
12- برای جلوگیری از بروز کمی واجهشی قند خون با قطع انفوزیون محلول‌های غلیظ دکستروز، تجویز دکستروز پنج یا 10 درصد توصیه می شود.
مصرف در کودکان: مصرف دکستروز در شیرخوارانی که مادران آنها مبتلا به دیابت هستند، باید با احتیاط همراه باشد. مگر در شیرخواران تازه متولد شده ای که کمی قند خون دارند.
عوارض جانبی
اعصاب مرکزی: اغتشاش شعور، عدم هوشیاری، سندرم هیپراسمولار (با مصرف محلولهای غلیظ).
قلبی ـ عروقی: (با افزایش بار مایع) ادم ریوی، تشدید زیادی فشار خون و نارسایی احتقانی قلب در بیماران مستعد. انفوزیونهای غلیظ یا طولانی این دارو ممکن است موجب فلبیت و اسکلروز وریدی، بخصوص با تجویز از طریق ورید محیطی شود.
پوست: ورآمدن و نکروز بافت (در صورت نشت محلولهای غلیظ از رگ به بافتهای اطراف ).
ادراری ـ تناسلی: گلوکزوری، دیورز اسموتیک.
متابولیک: (با انفوزیون سریع محلول غلیظ یا انفوزیون طولانی مدت) زیادی قند خون ، زیادی حجم خون ، هیپراسمولاریته، خاتمه دادن سریع انفوزیونهای طولانی مدت ممکن است موجب کاهش قند خون ناشی از ز یادی واجهشی انسولین خون شود.
مسمومیت و درمان
درمان: در صورت افزایش بار مایع با مواد محلول طی تزریق وریدی، حالت بیمار باید مجدداً مورد ارزیابی قرار گرفته و درمان مناسب تصحیح کننده صورت گیرد.
فهرست دارو ها
No Image
والرین
موارد و مقدار مصرف: فرآورده های حاوی والرین در تنش های عصبی ،اضطر...
1395/04/26
No Image
پروستاتان
موارد و مقدار مصرف: قطره پروستاتان در موارد التهاب حاد و مزمن پرو...
1395/04/26
No Image
اولئاکرات
موارد و مقدار مصرف: اولیاکرات در درمان زیادی فشارخون بکار می رود....
1395/04/26
No Image
میرتوپلکس
موارد مصرف‌: میرتوپلکس‌ دارای‌ خاصیت‌ ضد ویروس‌ هرپس‌ سیمپلکس‌
1395/04/26
No Image
کارمیناتیوز
موارد و مقدار مصرف: این فرآورده ها جهت برطرف نمودن سوءهاضمه، نفخ ...
1395/04/26